नेपाली राम्रो बोल्नेले नै विवरण किन चुहाउँछन्
सुन्दा सबै बुझिन्छ। अप्ठ्यारो त्यसपछि सुरु हुन्छ। एउटै 35 शब्दको खण्डमा एजेन्टले चार हप्ताको बन्ड, सात दिनको म्याद, कन्डिसन रिपोर्ट र फोटोको कुरा एकैचोटि हाल्न सक्छन्, अनि तपाईंले ती चारै कुरा क्रम मिलाएर नेपालीमा फर्काउनुपर्छ। धोका सम्झनाले दिन्छ।
अंकन कटौतीबाट हुन्छ। हरेक संवाद 45 अंकबाट सुरु हुन्छ, र छुटेको कुरा, आफूले थपेको कुरा, बाङ्गिएको अर्थ तथा लामो अलमलमा अंक घट्दै जान्छ। यसको सोझो अर्थ छ: अलि खस्रो भए पनि पूरा जवाफले बढी अंक ल्याउँछ। लवज र सिद्ध व्याकरणको यहाँ कुनै भूमिका छैन।
त्यही कारण नेपाली सफा बोल्ने उम्मेदवारले नै तयारीलाई हलुका लिन्छन्। कागज नछोई दिँदा परीक्षा सम्झनाको खेल बन्छ, र चार-पाँच तथ्य बोकेको खण्डमा सम्झना हार्छ।
नोट लिने तरिका: के टिप्ने, के छाड्ने
नोट भनेको संवादको सारांश होइन, सम्झना फर्काउने चिनो हो। पूरा वाक्य लेख्न खोज्नुभयो भने कलम पछाडि पर्छ र कान अघि बढिसक्छ। खण्डको जुन कुरा पछि आफैँ बनाउन सकिँदैन, त्यही टिप्नुहोस्।
- संख्या एकाइसहित। ‘4 wk rent’, ‘w/in 7 days’, ‘max 4 g/day’। खाली ‘4’ लेख्दा त्यो हप्ता हो कि ग्राम, आधा मिनेटपछि आफैँलाई थाहा हुँदैन।
- नकारलाई चिनो। ‘✗ nausea’, ‘✗ rental history’। दबाबमा सबैभन्दा छिटो उल्टिने कुरा नकार हो, र उल्टिएको नकार सोझै अर्थ-विकृति हो।
- सूची ठाडो, एक लाइनमा एउटा कुरा। परीक्षकले कागजातका नाम गन्छन्। तेर्सो लेखिएको सूचीबाट बीचको एउटा हराउँछ, अनि त्यो देखिने गरी अंक गुम्छ।
- नाम अंग्रेजीमै, सुनेको रूपमा। Centrelink, Medicare, GP, paracetamol, Fairfield। नाम र औषधि पछि अनुमानले बनाउन मिल्दैन।
- सर्त र नतिजालाई जोड्नुहोस्। ‘(if no damage)’, ‘if ✗ history → character ref’। ‘if’ छुट्यो भने सर्तमा भर पर्ने कुरा पक्का वाचामा बदलिन्छ।
- जुन भाषामा हात छिटो चल्छ, त्यही भाषामा लेख्नुहोस्। धेरैलाई देवनागरी लेख्न ढिलो हुन्छ, त्यसैले सिड्नीका एक प्रशिक्षक सधैँ अंग्रेजीमै नोट लिन भन्छन्। त्यो एक जनाको अनुभव हो, NAATI को नियम होइन। मिसाएर लेख्दा पनि हुन्छ।
छोटकरी आफैँले बनाउने हो, तर आफ्नै लेखाइ आधा मिनेटपछि पढ्न सकिने हुनुपर्छ। ‘mo’ ले महिना, बिहान वा ‘more’ जे पनि जनाउन सक्छ। ‘mth’ ले एउटै कुरा जनाउँछ। आफ्नो संकेत-सूची अभ्यास गर्दै तय गर्नुहोस्।
हरेक खण्डको नोटमाथि दिशा टिप्नुहोस्, E वा N। दुई-तीन खण्ड पछाडि पुगेपछि यो संकेतले नै अब कुन भाषामा बोल्ने हो भन्ने अलमल हटाउँछ। पानाको बायाँ छेउ अलिकति खाली छोड्नुहोस्, किनभने वक्ताले पछि थप्ने संख्या वा सर्त त्यहीँ अटाउँछ।
नमुना: घर भाडाको संवादमा नोट कस्तो देखिन्छ
तल आवास विषयको अभ्यास संवादका तीन खण्ड छन्। एजेन्टले बन्डको कुरा बुझाउँदै छन्, आवेदक अस्ट्रेलियामा पहिलो पटक भाडामा बस्दै छन्, र तीन खण्डमा नछुटाउनुपर्ने कुरा फरक-फरक प्रकारका छन्: एउटा संख्या, एउटा नकार, अनि समयसीमासहितको सूची। हरेक खण्डसँगै त्यसरी किन लेखिएको हो भन्ने कारण पनि छ।
Real Estate Agent (EN)The bond is usually four weeks' rent, held by a state government authority. It's returned in full when you move out if there's no damage. The landlord cannot hold it personally.
bond = ~4 wk rent held by state govt authority returned full @ move-out (if no damage) landlord ✗ hold personally
एउटा संख्या र एउटा नकारात्मक कुरा बचाउनुपर्ने घनत्व भएको पालो। बन्ड सामान्यतया चार हप्ताको भाडा बराबर हुन्छ, त्यसैले "~4 wk rent" लेख्नुहोस्, "~" चाहिँ "सामान्यतया" का लागि, किनभने परीक्षकले सुन्ने कुरा यही संख्या हो। यो राज्य सरकारको निकायले राख्छ, घरधनीले होइन। घर छाड्दा यो पूरै फिर्ता हुन्छ, तर सर्त "(if no damage)" राख्नुहोस्, किनभने फिर्ता हुने कि नहुने त्यसैले निर्णय गर्छ। अन्त्यमा नकारात्मक कुरा: घरधनीले यसलाई आफैँ राख्न सक्दैन, "landlord ✗ hold personally", किनभने यस्तो "होइन" दबाबमा सजिलै उल्टिन्छ।
Applicant (NE)बस्नुअघि?
check before move-in?
एउटा छोटो प्रश्न: सर्नुअघि उनले के जाँच गर्नुपर्छ? "check before move-in?" पुग्छ। यो सानो प्रश्न पनि टिप्ने कारण भनेको यसले अर्को पालोमा सल्लाहको सूचीको आधार बनाउँछ, त्यसैले एउटा सूची आउँदैछ भनेर आफूलाई सचेत गराउँदै छिटो लेख्न तयार हुन्छ।
Real Estate Agent (EN)Completing a condition report at move-in is crucial. Document all existing damage with photos. This directly affects your bond refund. Return it to the agent within seven days.
condition report @ move-in (crucial) document existing damage w/ photos → affects bond refund return to agent w/in 7 days
एउटा परिणाम र समयसीमासँग जोडिएको कामहरूको सूची। सर्ने बेला कन्डिसन रिपोर्ट भर्नु धेरै महत्त्वपूर्ण छ, पहिलेदेखि भएका सबै क्षतिलाई फोटोसहित टिपेर राख्नुहोस्, र यसले सिधै बन्ड फिर्तालाई असर गर्छ, "→" ले देखाइएको। कारण र असरलाई जोडेर राख्नुहोस्, किनभने रिपोर्टले नै फिर्तालाई सुरक्षित बनाउँछ। बचाउनुपर्ने संख्या समयसीमा हो: सात दिनभित्र फिर्ता गर्नुहोस्, "w/in 7 days" एकाइसहित, किनभने यो ठ्याक्कै हुन्छ र परीक्षकले अंक दिन्छ। हरेक काम आ-आफ्नो लाइनमा ताकि कुनै नछुटोस्।
तीनवटै खण्डमा पूरा वाक्य एउटा पनि लेखिएको छैन। बचाइएका कुरा पाँच हुन्: ‘~4 wk rent’, बन्ड राख्ने राज्य सरकारको निकाय, ‘landlord ✗ hold personally’, ‘(if no damage)’ र ‘w/in 7 days’। यीमध्ये एउटा पनि पछि आफैँ बनाउन सकिँदैन। बाँकी कुरा सम्झनाले बोक्छ, र नोटको काम त्यत्ति नै हो।
एपभित्रको पूरा नेपाली नोट-टेकिङ वर्कबुक हेर्नुहोस्
आवेदकको ‘बस्नुअघि?’ जस्तो एक शब्दको पालोमा एक लाइन नोट पुग्छ। छोटो पालोमा थोरै लेख्ने बानीले नै अर्को लामो पालोका लागि हात खाली राख्छ, र त्यही ठाउँमा साँच्चिकै अंक बोकेको सूची आउँछ।
नेपालीतिर फर्काउँदा दोहोरिने पासो
तलका अभ्यास दिनको दस मिनेटमा अटाउँछन्। दोहोर्याएपछि यी आफैँ बस्दै जान्छन्।
- आदरको तह खण्डभरि एउटै। अभ्यास यसरी गर्नुहोस्: संवाद सुरु हुनासाथ ‘तपाईं’ + ‘-नुहुन्छ / -नुहोस्’ तय गर्नुहोस्, अनि आफ्नो रेकर्डिङ सुन्दा हरेक क्रियापदको अन्त्य मात्र जाँच्नुहोस्। ‘तपाईं गर्न सक्छ’ निस्कियो भने त्यो मेल-त्रुटि हो। दबाबमा सबैभन्दा छिटो चुहिने कुरा यही हो।
- पूरा सुनेपछि मात्र मुख खोल्ने। लामो अंग्रेजी वाक्यमा नेपालीको मुख्य क्रिया पछाडि सर्छ र ‘unless’ वा ‘until’ को भाग अगाडि आउँछ: ‘शुक्रबारसम्म नतिर्नुभयो भने’, ‘रिपोर्ट नआउन्जेल’। दिनहुँ पाँच खण्डमा जानीजानी अन्तिम शब्दसम्म पर्खने अभ्यास गर्नुहोस्। बीचमै सुरु गरेर वाक्य अड्कियो भने उही कुरा दुई पटक बोल्नुपर्छ।
- कसले गर्यो, त्यो जाँच्ने। ‘एजेन्टले भने’, ‘मैले फारम बुझाएँ’। कानुनी, बीमा र उपभोक्ता संवाद रेकर्ड गरेपछि आफ्नै आवाज सुन्दै हरेक वाक्यको कर्ता को हो भनेर छेउमा टिप्नुहोस्। ‘ले’ हरायो भने जिम्मेवारी अर्कैतिर सर्छ।
- संख्या दुवै दिशामा। दिनको पाँच मिनेट रकम र समयमै खर्चनुहोस्। अंग्रेजीको 150,000 नेपालीमा डेढ लाख हुन्छ, 2 million चाहिँ बीस लाख। उल्टो दिशामा ‘अढाई हजार’, ‘सवा लाख’ र ‘साढे तीन बजे’ अड्किनुअघि नै अंग्रेजीमा ल्याउनुपर्छ। बीमा र वित्तका खण्डमा सबैभन्दा बढी यहीँ चिप्लिन्छ।
- घरको मिसिएको बोली सफा गर्ने। ‘म sick भएर appointment miss गरेँ’ घरमा चल्छ। आफ्नो रेकर्डिङ सुन्दा अंग्रेजीमै छाडिएका शब्द गन्नुहोस्, अनि तिनको नेपाली रूप अभ्यासमै तय गर्नुहोस्। संस्थाका नाम भने जस्ताको तस्तै राख्नुहोस्।
| दबाबमा निस्कने हिन्दी रूप | अभ्यासमा बसाल्ने नेपाली रूप |
|---|---|
| लेकिन | तर |
| जरूरत | आवश्यकता / चाहिन्छ |
| इलाज | उपचार |
| बीमार | बिरामी |
| दवाई | औषधि |
| नौकरी | जागिर |
| मदद | मद्दत / सहयोग |
हिन्दी शब्दबारे NAATI को कुनै नियम छैन। जोखिम अर्कै छ: सेवाग्राहीले नबुझ्ने वा अर्थ केही सरेको शब्द छान्दा त्यो विकृतिमा गनिन सक्छ। बलिउड र हिन्दी मिडिया सुनेर हुर्केकाहरूलाई दबाबमा यी शब्द निस्कन्छन्, त्यसैले अभ्यासकै बेला आफ्नो रेकर्डिङ सुनेर समात्नुहोस्।
दार्जिलिङ, सिक्किम, भुटानी वा पूर्वी नेपालीको छाप बोल्नुहुन्छ भने त्यसले अंक खाँदैन। ध्यान दिनुपर्ने ठाउँ शब्द-छनोट हो। घरमा चल्ने क्षेत्रीय शब्दको सट्टा मानक नेपाली रूप रोज्दा सेवाग्राहीले बुझ्ने सम्भावना बढ्छ, र दोभाषेको काम त्यही हो।
बोल्न सुरु गरेपछि: सम्झना, गति र नरोकिने बानी
बीचमा एउटा शब्द हरायो भने पनि खण्डको अन्त्यसम्म पुग्नुहोस्। सुरुदेखि दोहोर्याउँदा उही सामग्री दुई पटक बोलिन्छ, अलमल लामो हुन्छ, र दुवैमा अंक जान्छ। हराएको शब्दलाई सादा वर्णनले टेको दिनुहोस्: ‘anti-inflammatory’ बिर्सिनुभयो भने ‘सुन्निने कम गर्ने औषधि’ भन्नुहोस्। संख्या भने अनुमानले कहिल्यै नभन्नुहोस्, किनभने फेरिएको संख्या फेरिएको अर्थ हो।
आफ्नै व्याख्या नथप्नुहोस्। ‘बन्ड भनेको धरौटी हो, नेपालमा पनि यस्तै हुन्छ’ भन्नु सहयोगी सुनिन्छ, तर वक्ताले नभनेको कुरा हो, र थपिएको कुरामा पनि छुटेको कुरामा जस्तै अंक कटिन्छ। उसै गरी एउटै कुरा दुई ढंगले भन्ने बानी पनि छाड्नुहोस्। दोस्रो प्रयासले पहिलोलाई सुधार्दैन, बरु अलमल देखाउँछ।
खण्ड फेरि सुन्ने कुरामा NAATI कै प्रकाशित नियम मान्नुहोस्, र naati.com.au मा पछिल्लो व्यवस्था जाँच्नुहोस्। कोचिङ पेजहरूमा दोहोरिने ‘एक पटक निःशुल्क, त्यसपछि 45 मध्ये 1 अंक’ भन्ने हिसाब NAATI को सामग्रीमा भेटिँदैन, त्यसैले त्यसलाई तथ्य नमान्नुहोस्। दोहोर्याउन माग्दा जति समय जान्छ, अलमल पनि त्यति नै लामो सुनिन्छ।
गति एकनास राख्नुहोस्। हतारमा भन्दा बुझिने गरी बोल्दा नोट पढ्न पनि सजिलो हुन्छ, र बीचमा सास फेर्ने ठाउँ रहन्छ। एउटा खण्ड बिग्रियो भने त्यहीँ छाडेर अर्कोमा जानुहोस्, किनभने अंक खण्डैपिच्छे गनिन्छ र एउटा खण्डको झोकले बाँकी संवाद बिगार्नु घाटा हो।
अभ्यास कसरी बाँड्ने: छ चरणको नमुना
यो एउटा नमुना ढाँचा हो। कति हप्ता चाहिन्छ भन्ने तपाईंको अहिलेको दुईभाषिक स्तर र हप्तामा दिन सक्ने समयमा भर पर्छ। हप्ता कम छन् भने क्रम उही राखेर हरेक चरण छोट्याउनुहोस्।
- पहिलो हप्ता: एउटा पूरा अभ्यास परीक्षा नोट लिँदै दिनुहोस्, दुवै संवाद, बीचमा नरोकी। यसले कहाँ-कहाँ चुहिन्छ भन्ने आधार रेखा दिन्छ।
- दोस्रो हप्ता: आफ्नो संकेत र छोटकरीको सूची तय गर्नुहोस्। दिनहुँ दुई-तीन खण्ड सुनेर नोट मात्र लिनुहोस्, अनि नोट हेरेर खण्ड मौखिक रूपमा पुनर्निर्माण गर्नुहोस्। यो चरणले हात छिटो बनाउँछ।
- तेस्रो हप्ता: कमजोर विषयमा केन्द्रित हुनुहोस्। प्रायः कानुनी, बीमा र वित्तका संवाद अप्ठ्यारा लाग्छन्, किनभने ती शब्द घरको नेपालीमा चल्दैनन्। दिनको एउटा संवाद पुग्छ, र छुटेका शब्द शब्दभण्डार पृष्ठ बाट टिप्दै जानुहोस्।
- चौथो हप्ता: नेपाली→अंग्रेजी दिशामा बढी समय दिनुहोस्। ‘दाइ’, ‘हजुर’, ‘हुन सक्छ’ र नातागोताका शब्द आउने पालामा आफ्नो रेकर्डिङ सुनेर के-कस्तो छान्नुभयो भनी जाँच्नुहोस्।
- पाँचौँ हप्ता: परीक्षाकै ढाँचामा पूरा परीक्षा हप्तामा दुई पटक। रेकर्ड गर्नुहोस् र आफैँ सुन्नुहोस्। आफ्नो अलमल आफैँले सुन्नु सबैभन्दा छिटो सुधार हो।
- अन्तिम हप्ता: नयाँ शब्द घोक्न छाड्नुहोस्। उपकरण, इन्टरनेट र कोठा जाँच्नुहोस्, अनि परीक्षा जुन समयको छ, त्यही समयमा एक-दुई अभ्यास गर्नुहोस्।
मिति कहिले बुक गर्ने भन्ने कुरा अभ्यासको नतिजाले तय गर्छ। दुवै संवाद एकनासले 29 भन्दा माथि र जम्मा 63 भन्दा माथि आउन थालेपछि मिति राख्नुहोस्। NAATI ले परीक्षाभन्दा 8 दिनअघिसम्म मिति सार्न शुल्क लिँदैन, त्यसैले अलि पर मिति राखेर तयारी नाप्दै जाँदा जोखिम कम हुन्छ।
YouTube का निःशुल्क अभ्यास संवाद कसरी चलाउने
भिडियो हेर्दा कापी नखोली नबस्नुहोस्। खण्ड सुन्नुहोस्, नोट लिनुहोस्, भिडियो रोक्नुहोस्, अनि बोलेर भन्नुहोस्। मनमनै अनुवाद गर्दा सधैँ ठीक लाग्छ, र त्यही भ्रमले परीक्षाको दिन बिगार्छ।
छोटा भिडियो
नयाँ अभ्यास भिडियो
- २०२६ जुलाईनेपाली Nepali NAATI CCL Practice: Centrelink — Payment Application
- २०२६ जुलाईनेपाली Nepali NAATI CCL Practice: GP Visit — Persistent Headaches
- २०२६ जुननेपाली Nepali NAATI CCL Practice: Superannuation — Rollover Enquiry
- २०२६ मेनेपाली Nepali NAATI CCL Practice: Employment Support — Job Search
छोटा भिडियोमा एक-दुई खण्ड मात्र हुन्छन्, त्यसैले काम अघि वा बसमा गर्ने दस-पन्ध्र मिनेटको अभ्यासमा मिल्छन्। पूरा लम्बाइका संवाद हरेक खण्डपछि उल्टो गन्तीसहित आउँछन्, र ती परीक्षाकै अनुभव दिन्छन्। नोट-टेकिङ र शब्दभण्डारका व्याख्या भिडियो अंग्रेजी प्लेलिस्टमा छन्।
परीक्षाको दिन: कोठा र उपकरण
CCL अनलाइन मात्र लिइन्छ र रिमोट प्रोक्टरिङमा चल्छ। NAATI ले Televic को परीक्षा प्लेटफर्म र ProctorExam प्रयोग गर्छ। उपकरण अघिल्लो हप्तै जाँच्नुहोस्।
- ल्यापटपको क्यामेरा, माइक्रोफोन र स्पिकर चलेको पक्का गर्नुहोस्। हेडसेट लगाउन पाइँदैन।
- फोन वा ट्याब्लेट दोस्रो क्यामेराका रूपमा चार्ज गरेर छेउमा राख्नुहोस्।
- इन्टरनेटको गति नापेर हेर्नुहोस्: कम्तीमा 10 Mbps डाउनलोड र 1.5 Mbps अपलोड चाहिन्छ।
- शान्त कोठा, ढोका बन्द। घरका मान्छे र फ्ल्याटमेटलाई त्यो समय बीचमा नआउन पहिल्यै भन्नुहोस्।
- नोट लिने कागज र कलम तयार। कोठा तथा सामग्रीसम्बन्धी पछिल्लो व्यवस्था naati.com.au मा जाँच्नुहोस्।
मिति सार्नुपरे परीक्षाभन्दा 8 दिनअघिसम्म शुल्क लाग्दैन, र रद्द गर्दा सुरु हुनुभन्दा 1 घण्टाअघिसम्म शुल्कको 75% फिर्ता हुन्छ। नतिजा चारदेखि छ हप्ताभित्र इमेलबाट आउँछ, त्यसैले EOI को योजना बनाउँदा त्यो अवधि पनि गन्नुहोस्।